تحلیل فارکس

فارکس شرعی

آیا فارکس حرام است؟

معاملات فارکسی که امروزه از طریق اینترنت انجام گیرد اگر تمام شرایط معامله در آن رعایت شود یعنی هم هویت کارگزار احراز شود و هم اطمینان حاصل شود که کارگزار مطابق خواست صاحب سرمایه معاملات را مترتب می‌کند و از جهت قوانین کشوری نیز مقررات ورود و خروج سرمایه رعایت شود و قراردادهای جانبی نیز مشروع باشد، شرعاً جایز است.

به گزارش نبض بورس؛ بازار فارکس بازاری است که در آن ارزهای مختلف (ریال ،دلار، یورو، پوند،ین،دینار و. ) معامله می شوند. در این بازار یک ارز را توسط ارز دیگری معامله می کنند و کسی که قصد معامله دارد فارکس شرعی اگر احساس کند که ارزش ارزی در حال افزایش است آن ارز را خریداری می کند و هنگامیکه ارزش آن افزایش یافت به فروش آن می پردازد. و یا ارز گران را فروخته و پس از ارزان شدن مجدداً خریداری می کند و از این راه سود می برد.


چنین معامله ای از قدیم الایام در بین مردم مرسوم بوده که افراد صاحب سرمایه یا خود به چنین معامله ای اقدام می کردند و یا شخص دیگری را به عنوان وکیل یا عامل خود قرار می دادند و از او می خواستند در مقابل حق العمل معین (اجرت) یا مجاناً چنین معامله ای را برای آنان فارکس شرعی انجام دهند و سود و زیان از آن صاحب سرمایه است.


چنین معامله از نظر شرعی هیچ اشکالی ندارد زیرا تمام شرایط معامله را دارد و در ضمن آن هم هیچ شرطی که مخالف شرع باشد نشده است. بنا براین شرعاً جایز است.


اما آنچه امروزه به عنوان "بازار فارکس "در اینترنت مطرح است دارای اشکالاتی است که موجب حرمت و عدم جواز این نوع معاملات شده است. بعضی از این اشکالات عبارتند از:


1.بسیاری از کسانی که خود را در محیط اینترنت به عنوان کارگزار بازار فارکس معرفی می کنند و پایگاه یا وبلاگی به این نام برای خود ایجاد کرده اند دارای هویت مشخصی نیستند و هدف آنها از این کار صرفاً کلاه برداری است و با این شیوه به تطمیع مردم پرداخته و سرمایه آنان را غارت کرده و چون محل معلومی ندارند، مال باخته هیچ راهی برای استیفاء حق خود نخواهد داشت و همه سرمایه خود را از دست خواهد داد.


2. بخش دیگری از کسانی که خود را در محیط اینترنت به عنوان کارگزار بازار فارکس معرفی می کنند اگر چه دارای هویت مشخصی هم باشند و در پایگاه اینترنتی معاملات سفارش شده توسط صاحب سرمایه را روز به روز در صفحه مخصوص او نمایش می دهند و او نیز به گمان این که این گزارش واقعی است به آنان اطمینان می کند اما در حقیقت این یک نمایش صوری بیش نبوده و واقعیت ندارد زیرا آنان اموال سرمایه گزار را جای دیگری مثل قاچاق و. سرمایه گذاری کرده اند. این قسم از معاملات فارکس قطعا شرعی نیست زیرا جدای از اشکالات دیگر به شرط سرمایه گذار که صاحب مال است و شرط کرده که سرمایه اش در خرید و فروش ارز به کار گرفته شود عمل نشده است.


3. بخش دیگری از کسانی که خود را در محیط اینترنت به عنوان کارگزار بازار فارکس معرفی می کنند اگر چه دارای هویت مشخصی هم باشند و حقیقتاً هم معامله ارز انجام می دهند اما در ضمن قرار داد خود با صاحبان سرمایه شرط هایی مطرح می کنند که آن شرط ها خلاف شرع است (مثل اینکه شرط می کنند در زمانهایی که معامله ای در کار نیست این سرمایه را به صورت ربوی به بانک یا مؤسسه ای قرض داده و سود دریافت کنند) و موجب بطلان قرار داد می شود زیرا در ضمن آن شرط حرام شده است. بنا براین کار کردن با چنین بازاری نیز حرام است.

بنا بر این معاملات فارکسی که امروزه از طریق اینترنت انجام گیرد اگر تمام شرایط معامله در آن رعایت شود یعنی هم هویت کارگزار احراز شود و هم اطمینان حاصل شود که کارگزار مطابق خواست صاحب سرمایه معاملات را مترتب می‌کند و از جهت قوانین کشوری نیز مقررات ورود و خروج سرمایه رعایت شود و قراردادهای جانبی نیز مشروع باشد، شرعاً جایز است. [1]

ضمائم :


مبادله ارزى با ارز دیگر که همجنس هم نیستند چنانچه منع قانونى در میان نباشد اشکال ندارد و سود حاصله نیز حلال است ولى اعتبار دادن کارگزاران به سرمایه معامله‌گر اگر به عنوان قرض دادن به معامله‌گر باشد که قهراً همراه با دریافت سود است، در این صورت چنین معامله‌اى از طرف کارگزار براى معامله‌گر صورت شرعى ندارد.

[2] . استفتا از دفاتر آیات عظام: خامنه‌ای، سیستانی، مکارم شیرازی، صافی گلپایگانی و نوری همدانی (مد ظلهم العالی) توسط سایت اسلام کوئست.

حکم شرعی معامله در بازار فارکس / شرط حرام معامله را باطل می‌کند

کارشناس فقه و مبلغ تخصصی دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان ضمن تشریح شرایط بازار فارکس و احتمال وجود معاملات صوری، غیرشرعی و ربوی در این بازار به بررسی حکم شرعی فعالیت در بازار فارکس پرداخت.

حکم شرعی معامله در بازار فارکس / شرط حرام معامله را باطل می‌کند

به گزارش ایکنا از اصفهان، به نقل از روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان، حجت‌الاسلام امیر صالحی، کارشناس فقه و مبلغ تخصصی دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان، به بررسی حکم شرعی معامله و فعالیت در بازار فارکس پرداخت و با بیان اینکه «فارکس» به زبان ساده به معنی بورس بين‌المللی تجارت ارز است، اظهار کرد: بازار فارکس بازاری است که در آن ارزهای مختلف نظیر ریال، دلار، یورو، پوند، ین و دینار معامله می‌شوند. در این بازار یک ارز را توسط ارز دیگری معامله می‌کنند و کسی که قصد معامله دارد اگر احساس کند که ارزش ارزی در حال افزایش است آن ارز را خریداری می‌کند و هنگامی که ارزش آن افزایش یافت به فروش آن می‌پردازد و یا ارز گران را فروخته و پس از ارزان شدن مجدداً خریداری می‌کند و از این راه سود می‌برد.

اشکالات بازار فارکس

حجت‌الاسلام صالحی خاطرنشان کرد: آنچه امروزه به عنوان «بازار فارکس» در اینترنت مطرح است، اشکالاتی دارد که موجب حرمت و عدم جواز این نوع معاملات شده و نخستین اشکال این است که بسیاری از کسانی که خود را در محیط اینترنت به عنوان کارگزار بازار فارکس معرفی می‌کنند و پایگاه یا وبلاگی به این نام برای خود ایجاد کرده‌اند، دارای هویت مشخصی نیستند و هدف آنها از این کار صرفاً کلاه برداری است و با این شیوه به تطمیع مردم پرداخته و سرمایه آنان را غارت کرده و چون محل معلومی ندارند، مال باخته هیچ راهی برای استیفاء حق خود نخواهد داشت و همه سرمایه خود را از دست خواهد داد.

مبلغ تخصصی دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان تصریح کرد: اشکال دیگر بازار فارکس این است که بعضی از سرمایه‌گذاری‌های در فضای مجازی یک نمایش صوری بیش نبوده و واقعیت ندارد، زیرا آنان اموال سرمایه‌گذار را جای دیگری مثل قاچاق و نظیر آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند. این قسم از معاملات فارکس قطعا شرعی نیست زیرا جدای از اشکالات دیگر به شرط سرمایه‌گذار که صاحب مال است و شرط کرده که سرمایه‌اش در خرید و فروش ارز به کار گرفته شود عمل نشده است.

شرط حرام معامله را باطل می‌کند

وی ادامه داد: بخش دیگری از کسانی که خود را در محیط اینترنت به عنوان کارگزار بازار فارکس معرفی می‌کنند اگر چه دارای هویت مشخصی هم باشند و حقیقتاً هم معامله ارز انجام می‌دهند، اما در ضمن قرار داد خود با صاحبان سرمایه شرط‌هایی مطرح می‌کنند که آن شرط‌ها خلاف شرع است، مثل اینکه شرط می‌کنند در زمان‌هایی که معامله‌ای در کار نیست این سرمایه را به صورت ربوی به بانک یا مؤسسه‌ای قرض داده و سود دریافت کنند.

صالحی با بیان اینکه شرط حرام موجب بطلان معامله می‌شود، اظهار کرد: بنابراین کار کردن با چنین بازاری نیز حرام است، بنابراین معاملات فارکسی که امروزه از طریق اینترنت انجام گیرد، اگر تمام شرایط معامله در آن رعایت شود یعنی هم هویت کارگزار احراز شود و هم اطمینان حاصل شود که کارگزار مطابق خواست صاحب سرمایه معاملات را مترتب می‌کند و از جهت قوانین کشوری نیز مقررات ورود و خروج سرمایه رعایت شود و قراردادهای جانبی نیز مشروع باشد، شرعاً جایز است.

نظر مراجع معظم تقلید پیرامون فارکس

این کارشناس فقه و احکام شرعی در ادامه به بررسی فتاوای مراجع معظم تقلید پیرامون بازار فارکس پرداخت و گفت: حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در پاسخ به این سؤال که معامله در بازار فارکس چه حکمی دارد می‌فرمایند: بطور کلی صحت معاملات در بازار فارکس متوقف بر رعایت ضوابط شرعی و قانونی است.

وی در ادامه افزود: بنا به گفته برخی کارشناسان، کارگزاران بازار فارکس دو دسته‌اند، دسته اول که اکثر مدعیان کارگزاری از این دسته‌اند، صرفاً یک صفحه مجازی در فضای اینترنت تشکیل داده‌اند و حضور واقعی در بازار ارز ندارند، این گروه پول مشتریان را دریافت و برای اهداف و برنامه‌های خود استفاده می‌کنند و فقط یک صفحه اینترنتی برای مشتری اختصاص می‌دهند که مشتری در آن مشغول معاملات به ظاهر ارزی می‌شود، بنابراین معاملات انجام شده غیر واقعی و باطل است و موجب ملکیت درآمد حاصله نمی‌شود.

صالحی تصریح کرد: دسته دوم کارگزاران واقعی هستند که حضور واقعی در بازار ارز دارند و با پول مشتری اقدام به خرید و فروش ارز می‌کنند، که با رعایت ضوابط شرعی و قانونی، فی نفسه اشکال ندارد، ولی باید توجه شود که معاملات باید به صورت واقعی و خرید و فروش ارز باشد، بنابراین اگر کسب درآمد براساس پیش بینی نوسانات قیمت ارز باشد مشروع نیست. معاملات اهرمی که با اعتبار گرفتن از کارگزار انجام می‌شود، اگر ماهیت قرض همراه با سود داشته باشد، ربا و حرام است.

مبلغ تخصصی دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان تصریح کرد: آیت‌الله سیستانی پیرامون بازار فارکس اجازه ورود در چنین معاملاتى را نمی‌دهند، همچنین نظر آیت‌الله صافی گلپایگانی در خصوص بازار فارکس این است که از آنجایی که معامله در بازار مذکور صوری است؛ لذا معاملات واقعه در آن صحیح نمی‌باشد. آیت‌الله مکارم شیرازی نیز می‌فرمایند با توجه به این‌که فارکس شرایط شرعیه معاملات را ندارد جایز نیست. حضرت آیت‌الله نوری‌همدانی هم فتوا می‌دهند که بازار فارکس و معاملات آن صورت شرعی ندارد.

وی در پایان با تأکید بر ضرورت توجه مقلدان به فتاوای مراجع تقلید خود، اظهار کرد: با توجه به اشکالاتی که بازار فارکس دارد و به آن اشاره شد افراد در ورود به این بازار اینترنتی هوشیارانه عمل کرده و فریب ظاهر بزک کرده آن را نخورند و جهات شرعی آن را مورد توجه قرار داده تا انسان دچار معاملات حرام و باطل نشود.

مشکل از فارکس است یا بروکرها، از نظر شرعی این مسئله چطوره؟(قسمت ۲)

در بخش اول با انواع فارکس شرعی کارگزاری های فارکس آشنا شدیم، و متوجه شدیم برخی کارگزاری ها معامله تریدرها را به بازار جهانی منتقل نمیکنن و بعضی از اونها در شرایط خاصی که گفته شد به بازار جهانی متصل میکنند، اما هنوز سوال ما پا برجاست :

آیا معاملات فارکس مثل معامله جفت ارز ها یا معامله طلا واقعا انجام میشود یا فقط ارزش آنها معامله میشود؟ و اینکه آيا معاملات از نظر شرعی صحیح هستند؟

پس اول کار ما باید بدونیم دقیقا چه چیزی رو در فارکس معامله میکنیم تا بتونیم بر اساس معیارهای شرعی تصمیم گیری کنیم.

در این جا یک ویدئو از یک مدرس خارجی فارکس در یوتیوب داریم که واضح میگه که ما در فارکس چه چیز رو معامله میکنیم، چیزی که اکثر استادهای ایرانی نمیگن.

برای کسایی که میخوان از نظر شرعی تصمیم بگیرن دقیقه 1 تا 2 این ویدئو کافی هست و ماهیت معاملات رو داره میگه و نیاز نیست ویدئو رو تا آخر ببینید.

اما کسایی که به مسائل شرعی اعتقاد ندارن میتونن ویدئو رو کامل ببینن چون حداقل چیز آموزنده ای داره براشون

این فرد یک موسسه ی آموزشی فارکس داره و با سابقه هست.چیزی که به ما میگه اینه که :

افراد در فارکس، قیمت (price) یک چیز مورد معامله قرار میدهند، اصلا مهم نیست که چه چیز را معامله کنند. تمام معاملات چیزهای مختلف در فارکس همینه: معامله ی قیمت

بنابراین توجه کنید: خود آن چیز معامله نمیشه و فقط معاملات روی قیمت صورت میگیرد.

وقتی جفت ارز یورو/دلار میکنید صاحب هیچ یورویی نمیشوید. وقتی طلا معامله میکنید صاحب هیچ طلایی در هیچ بانکی در جهان نمیشوید.

پس معاملات فقط روی قیمت است نه روی خود آن چیز.

اجازه بدید سوال اصلی خودمون را کمی واضح تر بپرسیم و بشکافیم:

با مثال روی یک جفت ارز مثل جفت ارز(Currency) یورو/دلار (EURUSD) سوال را مطرح میکنم:

آیا وقتی روی جفت ارز یورو/دلار معامله خرید انجام میدهیم ما در ازای دلاری که داریم صاحب یورو میشویم؟ و آیا هیچ بروکری در جهان به ازای این معامله به حساب ما یورو واریز میکند؟

قطعا خیر و باید معامله را ببندیم تا دلار ما به حساب برگردد و آن تبدیل به یورو شود.

البته بحث سهام شرکت ها مساله ی متفاوتی است. و در این مطلب نمی خواهیم بهش بپردازیم. و در فارکس فارکس شرعی هم اکثر افراد روی جفت ارزها و یا طلا معامله میکنند.

صحت معاملات از نظر شرعی:

اکثر مراجع مستقیما فارکس رو حرام دونستن. ولی آیت الله خامنه ای این شرط رو برای شرعی بودن معامله گفتن:

((معاملات باید به صورت خرید و فروش واقعی باشد، بنابراین اگر کسب درآمد صرفا براساس پیش فارکس شرعی بینی نوسانات قیمت باشد، مشروع نیست.))

پس کاملا واضح میشه برامون که کسی که میخواد فارکس کار کنه و مسائل شرعی براش مهمه باید این اصل اولیه ی فارکس رو بدونه که معامله روی قیمت صورت میگیره و معامله ی واقعی آن چیز نیست.

پس طبق این اصول، از نظر آیت الله خامنه ای هم سود فعالیت در فارکس کاملا حرام است.

صحت معاملات از دیدگاه جدای از دین:

کاملا به وضوح داریم میبینیم که چیزهایی که اصلا وجود واقعی در معاملات فارکس ندارن در حال معامله شدن هستند، به این ترتیب نظام سرمایه داری روز به روز ثروتمند میشه و مردم عادی فقیر تر.

لطفا مقالات علمی انجام شده در خصوص day traderها را مطالعه کنید تا ببینید چه درصد بالایی ضرر میکنن،

چون امروزه موسسات با ابر رایانه ها و هوش مصنوعی دارن بازار رو کنترل میکنند و دانشجوهای دیتا ساینس کاملا درک میکنن که بحث ها روانشناسی چقدر در تحلیل داده ها موثره، در فارکس هم شرکت های بزرگ و حتی بروکرها دنبال کسب سود از خرده تریدرها هستن، برخلاف اون چیزی که گفته میشه : کسی نمیخواد از خرده تریدرها سود کسب کنه . . .

طبق مطالب سه سایت زیر جملات بعدی رو مینویسم:

در دوران شیوع کرونا تمایل به ترید روزانه بسیار زیاد شده که اکثرا دنبال سود سریع هستند و این مسئله تبعات بسیار بدی خواهد داشت.

از طرفی بازار فارکس یک بازار مجموع صفر (ZERO – SUM) هست، بدین معنی که سودهای افراد از ضرر دیگران است، چون هیچ چیز واقعا معامله نمیشه و معاملات فقط روی قیمت چیزهاست.

پس با توجه به پیشرفت کامپیوترها و علم دیتا ساینس اولین افرادی که ضرر میکنن سهامدارن خرد هستن. و شرکت های بزرگ و بروکرها بیشترین سودهارو خواهند کرد.

((مساله دیگر، یعنی معامله سهام شرکت ها هم بنظرم طبق فارکس شرعی این مطلب حرام میشه، اما نیازه که بیشتر بررسی بشه . راجع به بورس ایران هم میتونه حلال باشه بعضی موارد و بعضی موارد حرام. که البته در اینجا مورد بحث ما نیست . که البته دیدیم کاملا رشدش به طور صوری و غیرواقعی دست سرمایه دارها بود و مردم عادی موندن با کلی ضرر.))

ممکنه کسی بپرسه: پس طبق این توضیحات، آقای مهدی ، میگی که کل جهان نمی فهمن و فقط ما میفهمیم؟

نه اینطور نیست،ببینید در خود آمریکا بسیار تظاهرات شده که فارکس رو ببندند و از مردم سو استفاده نکنند. در شعارهاشون هم مسئله طمع (GREED) رو میگن. اما شاید این تظاهرات به گوش و چشم ما نمیرسه ، این یعنی قدرت رسانه ای

یه سوال دیگه: آیا شما میگید کل جهان نمی فهمن و فقط اسلام و مسلمونا میفهمن که میگن فارکس قماره و سودش حرامه؟

برای پاسخ به این سوال باید اول فلسفه ی شکل گیری فارکس رو توضیح بدیم بعد بگیم چی شد که فارکس رو در اختیار مردم عمومی قرار دادن ، بعد نظر اسلام رو بگیم و الگوی فرضی اسلام برای بوجود آمدن چنین بازاری با معیارهای اسلامی بگیم.

یه سوال دیگه: آیا اسلام ضد توسعه است و متحجره، الان والستریت مرکز پول جهانه ، اون وقت اسلام چرا میگه حرامه؟

قطعا اسلام ضد پیشرفت و تکنولوژی نیست، اما قطعا ضد نظام سرمایه داری 1 درصد در مقابل 99 درصد است. و اینکه سرمایه دارها اجازه ی ورود معیارهای اسلام رو به مسائلشون رو نمیدن . . .

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا